Upprunalig printað Oyggjatiðindi nr. 58, 12 december 1979. Við loyvi fr rithvundin © Janus Mohr og Oyggjatiðindi.

Nogle ord:
Fleyge. At fange lunder i flugten med et ketsjerlignende redskab, et net udspndt mellem to slanke stnger for enden af en ca 3,6 meter lang stang.
Fleygeses. Det sted i fjeldet, man sidder og fanger lunderne. En slags stol, dannet af de forhnden vrende sten, nogen gange i en beskeden fordybning i forhold til det omgivende terrn, sledes at fleygemanden sidder lidt skjult for de forbiflyvende lunder.
Der er forskel p lundernes flyveretning og vindretningerne.

Kpurin undir oynni liggur, lundin flgur ring.

Hesi orðini hj Jannesi Niclassyni r ti 37. rindinum Brkattti geva eina gða lsing av t, ferðamaðurin sr, t hann vitjar t vestastu av oyggjum okkara, Mykines.
Landalruni, sum kam ut 1926, skrivar Mikkjal Dnjalson Ryggi m.a. um Mykines:
Rundan um alla oynna eru berg við dimmum gjum og fagurt grnum lundatorvum, flingrum og feitilendum. Lendingin er suðursiðuni inni einum hyli, so ikki nytist at draga btarnar upp, t kyrra er. Men stundum er giligt brim, og um veturin ganga mnaðir, sum tað hvrki slepst til ella fr oynni.
Mykinesfjrður er gvuliga streymharður og reinur og hevur orð fyri at vera versti fjrður Froyum. Har liggja Skjaldarbarboði Tindagrynnan, Mlingsgrynnan, Saksunargrynnan og aðrar grynnur.
Soleiðis sigur Mikkjal Ryggi um Mykines Landalruni, sum kom t 1926.
Sum yvirskrift brktu vit brot ur Brkarttti. Eina aðra staðni hesum sama ttti - t 34. rindum - tekur Joannes Niclason saleiðis til: "Eg eigi jrð Mykinesi, betri enn reyðargull" - Ja, ivað hevur jrðin verið betri enn reyðargull Joannesar Niclassonar dgum, men ngv er umskift siðani t. Um tað mundið vru kanska eini 200 flk oynni, meðan tað nu bert eru eini 15-20 fastbgvandi flk, so tað sigur seg sjalvt, at jrðin og bjrgini ikki kunnu kasta tað sama av sr n sum t.
Men um alt hetta er ein farin tð, er oyggjan t vkur og hugtakandi at vitja hj fremmandamonnum, t enn liggur kpurin undir oynni, og lundin flgur ring.

1960-unum savnaði eg saman ymiskt sguligt tilfar vesturi Mykinesi. Millum heimildarflk mini var Niclas Hansen, ttaður r Miðvgi. Hann kom 15 ra gamal vestur til Mykinesar at vera Handangarðinum. Tað bar soleiðis til, at Mykinesmenn vru Miðvgi grind. Bndin Handanstovuni, Jkup, var við ferðini, og bað Niclas koma at vinda sr undir meðan hann brndi sr knivin hvrvisteini.
Jakup fekk gott eyga hesum fitta dreingi og spurdi hann, um hann ikki hevði hug at koma vestur til Mykinesar at lra seg at velta og fleyga lunda.
Niclas fr vestur og varð verandi Handanagarðinum, til han giftist 25 ra gamal.
Niclas var, hast ikki fddur staðnum, av djarvastu mannum bjrgunum og av bestu fleygamonnum - strsta veiða hansara eftir einum degi var 810 lundar, sum hann fleygaði norðuri Nesinum, fra fjrðingar fr bygdini. Hann var ðin fleygamaður, lunda um summarið og havhest um veturin. Eisini dmdi honum vl at rgva t, og mr er sagt, at visti hann, at onkur var bygdini, sum ikki tti fekst - fugl ella fisk - var hann altið skjtur at geva burtur av veiðuni.
Niclas doði 1969, 95 ara gamal.
Frgreiðingarnar hj Niclasi her, sum mest viðvikja fuglaveiði eru endurgivnar orðartt, sum hann sjlvur bar fram.         Janus Mohr
Top of page

Fleygasessir

Fleygasessirnir vru ngvir Mykinesi, og eg kann nevna nakrar av teimum. Oyggin var btt helvt eftir sum teir ttu av ognini hvrjum plassinum. Bndurnir hvdu sni plss mest einbtt. Lamba til dmis, tað er til Talsgarðin. Har eru bara trggir gyllin Lamba, sum eru ogn. Lambin er 33 gyllin.
Tað vru fimm sessir suður Lamba: Fleytanevið, Drangsessurin, Hva, Setuni, og ein var uppi Ryggi. Teir rptu tað Ryggin Hvalagjnni. Har fleyg eisini suður.
Og so fleygaðu teir inni Urðini fleiri staðni - ein urð, sum var innan fyri sjlvt sltta Lamba. Teir sessirnir hvdu eingi nvn uttan bara inni Urðini. Jkupi Tali, hinum gamla, honum dmdi so vl tann innasta sessin Urðini - hann var ttt inni við Myrkhelli - t har fleyg so ngvur lomvigi. Men teir vru ringir at fa eyga , t tað bar upp bergið.
Eggini Mla er ikki meira enn ein suðursessur av rttum. Teir plagdu at fleyga suður heima Bakkanum eisini við hvrt, t ið hann var hgur ttini.
Ein vestursessur er ti Nevinum. Teir eru bara ein vestursessur og ein suðursessur har, sum teir vanliga fleyga . Og so er eitt, sum teir rpa uppi undir Havinum. Tað er tað, sum gongur niðan imti Rgvuni. Har var ein sessur.
Her uppi Eggini kann eg nevna Skarðsfltt. Tað var ein gður fleygasessur fyrr. Skarðsflttur er beint niðan av bygdini. Har flgur so ngvur lomvigi, og lomvigin bleiv ikki latin til landið. Tað tti man. Tað var likasum t teir fiskaðu steinbit fyrr. Tað fekk man einki fyri. - Landnyrðingur var tann besta ttin uppi Skarðsfltti. Skgvalið, tað var eisini landnyrðingi.
Norðan fyri oynna fleygaðu teir Kumlalð, og har var eitt, sum teir rptu Gamlasessin. Har fleygaðu teir bði havhest og lunda. Og so var eitt plss, sum teir rptu Bkkinum. Har mtti man fara niður linu. Tað eigur Talsbndin. - Og niðri Lending, har fleygaðu teir landsynningi.
Klvadali vru sessir uttafyri, har sum rttin er. Ein urð liggur har. Teir rpa tað Vallaskriðu. Har vru tveir gðir sessir, annar var norður og annar var suður.
Borgardali eru ngvir sessir. Ennisskriðu er ein gður sessur landsynningi, og teir fleygaðu honum landnyrðingi eisini. Og so Ngvunesi. Har gekk eg altð, t eg var nggju r Handanstovuni (hetta hoyrdi til Handanstovuna), og t var tað mtt plss at ganga Ngvunes.
Tað var best Ngvunesi, t tað er eystfall, t t rekur allur fuglurin undir Nesið. Har gongur ein strongur r Ngvunestanganum, og tað tekur seg upp at flgva, t tað kemur tað sltta streinginum, og kemur so upp ringin upp land at flgva.
Bjrgunum eru eisini ngvir sessir. Har fleygaðist alla staðni Bjrgunum. Eg gekk altið inn Bjrgini - inn Stgvar. Eg plagdi at fleyga Strarygginum. Har vru tveir sessir ttt tilsamans, Striryggurin og Keldan. Og Ryggin við Drang, har eru trggir, sum eru eitt sindur burtur fr hvrjum ðrum. Har fleygaðist hgtt.
Slumbuni fleygaðu teir eisini. Tað er eisini inni Bjrgunum. Har fr ikki meira enn fjrðingurin til landið. Borgardali er tað triðingurin til landið, og Bjrgunum er fjorðingur. Klvadali er tað triðingur.
Skorunum eru gðir sessir, ja, og Heimaranesi. Heimaranesi fleygaði eg ofta 500. Tað var helst tnyrðingi. Tað var besta ttin Heimaranesi. Og landsynningur niðri bakkanum Heimaranesi. T fleyg tað suður. Og tað er tann gða ttin Tanga eisini, har inni Skorunum.
Her nrhendis fleygaði teir allastaðni. Lrabergi. Tað er beint sunnan fyri Gsdal, men eitt sindur ovari. Og teir fleygaðu inni Tindskriðu eisini. Tindskriða er fst við ralið, og man kann ganga r ralið inn Tindskriðu.
Gsdalsmlanum hvdu teir vist tveir ella trggjar sessir uppi Urðini, og so var ein sum teir rptu undir Blinum. Tað er beint niðanfyri Urðina. Har situr man undir einum steini. Gsdalsmlanum eru ttirnar vesturtt og sunnan. Beinur sunnan er besta tt. Tað flgur suður Gsdalsmlanum, um hann er tsynningur sunnan. Tað er fyrsta plssið oynni, sum tað flgur suður.
ralið vru triggir sessir. Tað er Drangasessurin, ein, teir rptu Tgvusessurin og ein niðre Helluni. Teir eru eru ttt tilsaman. Man kann nstan sla stengurnar saman. Tað er alt vesturttini, og er hann so hgur, at hann blivur norðan, so flygur vestur.
Uldaliðbakkanum eru tveir sessir. Ein gður vestursessur og ein suðursessur. ttin skal vera sunnan og upp til landsynning suðursessinum. Og vestursessinum Uldallið er besta ttin tsynningur vestan.
Top of page

Lundafleyggj

Eingin er komin til reiðiliga tsund lundar stong um dagin. Eg haldi, at ein sum t Laurits, er tann sum hevur fingið mest- antin var tað Laurits ella Andrias Tali. Teir fingu yvir 900.
Eg havi ongantið fingið meira enn 870. Tað var Ngvunesi, og t var eg við hs miðdegi. Eg fr klokkan tr um nttina.
Tað eru fra fjrðingar at ganga - longdin llum Mykinesi. Eg plagdi at ganga tað hlvanannan tima, men t rann eg tað ngva t eftir Borgardali, t har er so sltt.
Dagin fyri, sum eg fekk hesar 870, bað bndin meg fara yvir at fleyga. Ein hskallur, sum var Handanstovuni t, fr eisini henda sama morgunin, men hann var nakað seinni fr hsum enn eg.
Jkup, Handanbndin, skuldi koma til mn. Eg kom sessin klokkan fimm, og t klokkan var sjey, kom hesin hskallurin, eg nevndi. T hevði eg fingið eitt sindur triðja hundrað tveir timar. Og hann bara bannaði, hvr hevði lovað mr - hvr hevði sent meg her morgun. Eg segði sum var, at Jkup hevði sjlvur lovað mr, og at hann skuldi koma til min.
Hevði eg sloppið at sitið tann dagin, so haldi eg, at eg hevði fleygað 1000. Men eg mtti ryma til hs. Hann lovaði at reisti eg meg ikki r sessinum, so skuldi hann koyra meg utav. Eg bant mr 100 til eina byrðu, koyrdi hitt krnna, og so fr eg til gongu.
Ta eg kom niðan Lnna Borgardali, fr eg inn Brgvarendan ein sess, sum har er. Har fleygaði eg ti við 100.
Top of page

Amboðini

Ein fleygastong er vanliga seks alin til longdar. Stangararmarnar plagdi eg at bruka fr sekstan handfangum og niður tlv. Eg tveitti teir ikki burtur ella skoytti uppi teir, so leingi, sum teir vru tlv handfang. Og tað gjrdi ikki mun, um stongin ikki var meira enn hlvsttu alin. Hevur man somu stongina sama sessi, so flygur fuglurin altið eftir stongini.

Teir bruktu fyri tað mest keypt togverk til linur, men lgdu eisini viðhvrt. Teir spunnu tað burtur ur hampi - spunnu tað bandasnldu. Teir sgdu, at tað var lika gott sum tað keypta.
Faksabondini vru so sera sterk. Tey vru so gð at lesa seg eftir, av t grund, at tey lika sum strektu seg, t man togaði tey, og so styttu tey seg saman aftur, t man lesti seg. T man fekk ftin , var tað akkurt sum at ganga. Ein maður sum var lttur at draga upp linu hevði lag kroppinum sr t, at teir drgu. Hann bleiv tvr ferðir so lttur at draga.
At vera bandi, tað var alt ein kunstur. Ein maður, sum ikki dugdi, hann hekk deyður, hvrki rrdi beinini ella nakað. Og var loft, har sum teir drgu, so mtti man spenna beinini og sveiggja sr langt t luftina, og so inn aftur. Man svumdi via beinunum og hondunum luftini, so at man kom rttur inn aftur.
Top of page